به گزارش مشرق، عباس سلیمینمین تحلیلگر مسائل سیاسی طی یادداشتی در روزنامه جام جم نوشت:
آمریکا پس از جایگزینی تدریجی بریتانیا در عرصه نفوذ بر ایران و برخی دیگر از کشورهای منطقه، بهجای برقراری پیوندی سازنده و پایدار با ملت ایران، رویکردی ناپختهتر و تهاجمیتر اتخاذ کرد.
بریتانیا در دوران سلطه خود از ابزارهای متنوع و چندلایهای بهره میبرد؛ ازجمله تشکیلات پنهان، شبکههای فراماسونری و بهکارگیری نیروهای انسانی در عرصههای گوناگون اجتماعی، سیاسی و فرهنگی که نشاندهنده تجربه و عمق راهبردی آن بود.
اما آمریکا بهدلیل کمبود تجربه تاریخی در شناخت دقیق جامعه ایران و عجله برای جبران عقبماندگی خود در این منطقه، رفتارهایی به مراتب زنندهتر و ناکارآمدتر از بریتانیا بروز داد.
پیش از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، تصویر آمریکا در افکار عمومی ایران تا حد زیادی مثبت ارزیابی میشد. بسیاری از سیاستمداران و نخبگان ایرانی تمایل داشتند قراردادهای نفتی مستقیم با آمریکا منعقد شود و تصور میکردند که واشنگتن، برخلاف شیوه استعماری بریتانیا، به انتقادات وارد بر نحوه تعامل با ملتها ــ بهویژه ملت ایران ــ پایبند است و رویکردی منصفانهتر دارد.
اما انتخاب راهبردی آمریکا، اولویت دادن به حفظ منافع بریتانیا به جای ایجاد رابطهای مبتنی بر احترام متقابل با ملت ایران بود. این انتخاب، نه فقط تصویر مثبت اولیه را مخدوش کرد، بلکه عملکرد آمریکا را در مقایسه با انگلیس بدتر و ناپختهتر ساخت.
در دوران معاصر، دونالد ترامپ بهعنوان فردی که ویژگیهای نامتعادل، نژادپرستانه و قلدرمآبانه را به نمایش میگذارد، صریحترین نماینده این عجله آمریکایی برای جبران عقبماندگی راهبردی ــ بهویژه در رقابت با چین ــ است.
وی بهطور علنی از تمایل به کنترل و بهرهبرداری از منابع نفتی ونزوئلا سخن گفته و سیاست خارجی آمریکا را به مرحلهای از عریانسازی اراده هژمونیک رسانده که پیشتر کمتر دیده شده بود.
این رویکرد، ریشه در وضعیت بحرانی بدهیهای کلان آمریکا، ترس از فروپاشی نظام اقتصادی و سیاسی این کشور در صورت ناکارآمدی ابزارهای فشار اقتصادی و مالی و احساس فوریت برای احیای برتری جهانی دارد.
اگر ابزارهای سلطه اقتصادی ــ که تاکنون فشار بر دیگر ملتها را ممکن ساخته ــ از کارایی بیفتد، اضمحلال نظام هژمونیک آمریکا با سرعتی بسیار بیشتر رخ خواهد داد.
متأسفانه، برخی رسانهها و روزنامههای داخلی ایران که گرایش غربگرایانه یا به تعبیر جلال آلاحمد «غربزدگی» دارند، در برابر این صراحت بیسابقه چشمپوشی میکنند و هیچگونه نقد یا موضعگیری روشنی نسبت به عملکرد ترامپ ابراز نمیدارند. این سکوت در حالی است که اقدامات وی مستقیما منافع ملی ایران را هدف قرار داده و رویکردی فاشیستی، زورگویانه و قانونشکن را نمایان ساخته است.
