«نشنال اینترست» معتقد است باوجود سرمایهگذاری گسترده واشنگتن برای نزدیکی عربستان به اسرائیل، اما نشانههای تازه از تغییر جهت راهبردی ریاض حکایت دارد...
این پایگاه رسانهای آمریکایی با ادعای همسوئی و نزدیکی نسبی اسرائیل و عربستان سعودی در سالهای اخیر عنوان داشت که امیدهایی در تلآویو و واشنگتن ایجاد شده بود که ریاض بهزودی روابط خود را با اسرائیل بهطور رسمی عادیسازی کند. این روند میتوانست نقطه اوج تحولات منطقهای پس از حمله حماس در هفتم اکتبر ۲۰۲۳ (۱۵ مهرماه ۱۴۰۲) و پاسخ نظامی گسترده اسرائیل باشد.
«لارنس هاس» نویسنده این گزارش معتقد است: اما در خاورمیانه پرآشوب، ائتلافها میآیند و میروند، اتحادهای جدید در پاسخ به تهدیدهای جدید شکل میگیرند و امید به ثبات بلندمدت منطقهای قربانی بازیگران کلیدی میشود. در مورد رابطه عربستان و اسرائیل نیز همینگونه است.
طبق گزارش، «آنگونه که در روزهای منتهی به هفتم اکتبر به نظر میرسید تلآویو و ریاض دیگر در مسیر عادیسازی روابط نیستند. به تازگی ولیعهد عربستان، محمد بن سلمان (MBS)، بهشدت رفتار اسرائیل را مورد انتقاد قرار داده و در حال ساختن یک بلوک منطقهای جدید برای ایجاد موازنه برابر اتحاد رو به رشد میان اسرائیل و امارات متحده عربی است.»
این چرخش، پیامدهای گستردهای برای آمریکا دارد. دولت «دونالد ترامپ» امید داشت که توافق عربستان و اسرائیل به دومین موج از «توافقنامههای ابراهیم» منجر شود و کشورهای عربی بیشتری را به این روند بکشاند. ترامپ در سال گذشته تلاش کرد با امتیازات اقتصادی و نظامی (از جمله تصویب فروش دهها جنگنده پیشرفته اف-۳۵ و صدها تانک به ریاض و توافق برای گسترش روابط تجاری و سرمایهگذاری) عربستان را به این مسیر تشویق کند.
اما اقدامات اخیر عربستان باعث شده برخی تحلیلگران معتقد باشند واشنگتن باید این سیاست را بازنگری کند. تحویل جنگندههای اف-۳۵، که نیازمند تأیید کنگره و چندین سال زمان است، از پیش نگرانیهای اسرائیل درباره حفظ «برتری کیفی نظامی» خود را موجب شده بود. اکنون با افزایش تنش سیاسی میان ریاض و تلآویو، این نگرانیها تشدید شده و ممکن است آمریکا را در موقعیت دشواری میان دو شریک مهم منطقهای قرار دهد.
طبق این تحلیل، رقابت ریاض و ابوظبی بر سر نفوذ در یمن، دریای سرخ و شاخ آفریقا شدت گرفته و نشانههایی از تغییر توازن قدرت منطقهای را آشکار کرده است. عربستان در هفتههای اخیر مواضع نیروهای مورد حمایت امارات در یمن را هدف قرار داده و همزمان تلاش میکند نفوذ خود را در مصر و سومالی افزایش دهد.
این گزارش با بیان اینکه عربستان اکنون به شدت از اسرائیل و امارات احساس تهدید میکند و به همین دلیل در حال تقویت روابط خود با ترکیه است، نتیجه میگیرد: امیدهای آمریکا برای تقویت روابط با ریاض و نهایی کردن عادیسازی روابط عربستان و اسرائیل با محدودیتهای داخلی و منطقهای روبهرو شده است. منطقی است که واشنگتن برای حفاظت از منافع خود، چشمانداز در حال تغییر منطقه را بار دیگر ارزیابی کند و بر اساس آن تصمیم بگیرد.
مشرق
