پروژه جنجالی «رصد سبک زندگی مردم» در حالی در لایحه بودجه 1405 ردیف اعتباری 20 میلیارد تومانی دریافت کرده که طبق گزارش مرکز پژوهشهای مجلس، با وجود تخصیص بودجه در سال قبل، هنوز هیچ گزارش عملکرد پیشرفتی از آن ثبت نشده است. این سامانه که ریشه در ماده بحثبرانگیز 75 برنامه هفتم توسعه دارد، قرار است دادههای رفتاری و فرهنگی ایرانیان را به صورت آنلاین پایش کند.
به گزارش دیجیاتو مرکز پژوهشهای مجلس در سلسله گزارشهای بررسی لایحه بودجه سال آینده به حوزه رسانه و فضای مجازی پرداخته است. در گزارش جدید این مرکز آمده که در لایحه بودجه سال 1405 مبلغ 20 میلیارد تومان بابت «راهاندازی سامانه رصد، پایش و سنجش مستمر شاخصهای فرهنگ عمومی، سبک زندگی مردم و مرجعیت رسانهای» در نظر گرفته شده است.
راهاندازی این سامانه به لایحه هفتم توسعه باز میگردد که در زمان خود جنجال زیادی به پا کرد. آبان سال 1402 نمایندگان مجلس در جریان بررسی لایحه برنامه هفتم توسعه، بند (ب) ماده ۷۵ را تصویب کردند. بر این اساس، وزارت ارشاد مکلف شد تا سامانه رصد و پایش سبک زندگی مردم را راهاندازی کند. به گفته رئیس مجلس، در صورت صدور حکم قاضی، با این سامانه میتوان به اطلاعات شخصی افراد دسترسی داشت.
در بند (ب) ماده ۷۵ لایحه برنامه هفتم توسعه آمده است:
«به منظور احصاء دقیق و برخط (آنلاین) دادههای آماری مورد نیاز به جهت تسهیل پردازش، تحلیل دقیق و ایجاد بستر مناسب برای آیندهپژوهی روندهای سبک زندگی جامعه ایرانی، شناخت تحولات فرهنگی-ارتباطی و همچنین انتشار آنها، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مکلف است با همکاری سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران و مرکز آمار ایران و راهبری و نظارت مرکز رصد و برنامهریزی و ارزیابی دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی و با رعایت اصل بیست و پنجم (۲۵) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و قانون مدیریت دادهها و اطلاعات ملی مصوب ۱۴۰۱ نسبت به راهاندازی سامانه رصد، پایش و سنجش مستمر شاخصهای فرهنگ عمومی، سبک زندگی مردم، مرجعیت رسانهای و وضعیت ارتباطات کشور اقدام نماید.»
آنطور که در گزارش بازوی پژوهشی مجلس آمده، راهاندازی این سامانه در دو سال پیاپی قانون بودجه 1404 و 1405 دارای ردیف بودجهای است که مجموع آن 45 میلیارد تومان میشود. این مرکز با تاکید بر اهمیت راهاندازی چنین سامانهای، یادآور میشود که هیچ عملکردی از ورود به مرحله اجرا نسبت به این سامانه در عملکرد سال اول برنامه هفتم پیشرفت گزارش نشده است:
انتظار میرفت در دومین سال تخصیص بودجه به این موضوع، برنامههای متناسب با راهاندازی این سامانه به همراه تخصیص بودجه و سهم هر دستگاه مشخص شده باشد.
مرکز پژوهشها پیشنهاد داده تا در لایحه بودجه سال 1405، برنامههای عملیاتی و سهم هر دستگاه در راهاندازی این سامانه مشخص شود.
