همشهری آنلاین - گروه سیاسی: در پی تهدیدهای اخیر دونالد ترامپ علیه جمهوری اسلامی در بحبوحه اعتراضات داخلی ایران، رسانههای معتبر بینالمللی و تحلیلگران امنیتی غربی بار دیگر به برآورد توان نظامی ایران بهویژه در حوزه موشکی و بازدارندگی پرداختهاند. بر اساس دادههای مستقیم و تحلیلهای رسانههای بینالمللی، تهران نهتنها هنوز ظرفیت قابلتوجهی دارد، بلکه کوشش برای حفظ و افزایش آن ادامه دارد.
بازسازی و افزایش ذخایر پس از جنگ ۱۲ روزه
خبرگزاری رویترز گزارش داده است که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی پس از جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل ظرفیت موشکی خود را بازسازی و حتی افزایش داده است. هر خسارتی که در آن درگیری رخ داده بود اکنون تعمیر شده و ظرفیت تولید نیز نسبت به پیش از جنگ افزایش یافته است. این گزارش در حالی منتشر شد که ترامپ اخیرا تهدید به مداخله نظامی کرده بود.
تداوم ظرفیت بازدارندگی و نقش موشکهای تیررسپذیر
در ادامه تحلیلهای رسانهای، تلگراف و دیگر منابع گزارش دادهاند که ایران دارای ذخیره قابلتوجهی از موشکهای کوتاهبرد و میانبرد است که میتواند علیه اهداف منطقهای از جمله پایگاههای آمریکا یا زیرساختهای انرژی در خلیجفارس به کار رود؛ برآوردهایی که نشان میدهد ظرفیتی فراتر از مصرف جنگ ۱۲ روزه باقی مانده و این امر یکی از دلایل تردید در گزینههای نظامی واشنگتن بوده است. به گزارش تلگراف، گمان میرود که ایران در جریان جنگ ۱۲ روزه تنها نیمی از موشکهای بالستیک میانبرد خود را استفاده کرده و اکنون دستکم حدود هزار و ۵۰۰ موشک در زرادخانه خود دارد.
همین گزارش میافزاید: از جمله نگرانکنندهترین موارد، ذخیره قابلتوجه موشکهای کوتاهبرد است که ایران با استفاده از آنها میتواند به مواضع و تجهیزات آمریکا در قطر، بحرین، امارات متحده عربی، کویت، عمان و عربستان سعودی ضربه بزند. اگر ایران به گوشه رینگ رانده شود، ممکن است همانطور که پیشتر به «آرامکو» حمله کرد، از این موشکها علیه زیرساختهای انرژی در خلیج فارس استفاده کند. بنابر برآوردها، ایران در حال حاضر حدود هزار و ۷۵۰ موشک کوتاهبرد از جمله فاتح ۱۱۰ و ۳۱۳ و ذوالفقار و قیام ۱ در زرادخانه خود دارد.
برآورد خارجی درباره تعداد موشکهای باقیمانده
در برخی گزارشهای تحلیلی که رسانههای غربی منتشر کردهاند نیز آمده است که موجودی موشکهای ایران پس از مصرف در جنگ قبلی قابلتوجه است. یکی از تحلیلها توصیه کرده که اگر ایران به همان روند شلیک ادامه دهد، موجودی موشکیاش بتواند هفتهها ادامه یابد و بنابراین تهدید بالقوه پاسخ موشکی ایران نباید دستکم گرفته شود. هرچند این گزارشها حداقل مربوط به گزارشهای عمومی پیش از دوره جدید تهدیدها هستند، اما نشان میدهند که ارزیابی توان موشکی ایران در غرب معمولا بر اعداد بالا و ظرفیتهای گسترده متمرکز است.
بازسازی تاسیسات و تولیدات پس از خسارات
پایگاه واینت اسرائیل نیز گزارش داده بود که مواضع تولید موشک ایران نیز پس از حملات احتمالی هدفمند بازسازی شده و حتی در حال تغییر جهت به سمت تولید موشکهای با سر جنگی دقیقتر و پیشرفتهتر هستند. در این گزارش به گفته مقامهای نظامی ایران اشاره شده که تجربه جنگ ۱۲ روزه اولویتهای تولید را تغییر داده و اکنون تمرکز بر دقت و کارایی تسلیحات است.
تهدید متقابل و پیامدهای مداخله نظامی
در تحلیلی که رویترز درباره احتمال مداخلهٔ آمریکا پس از اعتراضات منتشر کرده، کارشناسان غربی هشدار دادهاند که هر مداخله مستقیم میتواند واکنشهای موشکی و حتی خطرات بزرگتر برای امنیت منطقه و نیروهای آمریکایی مستقر در خاورمیانه ایجاد کند. این تحلیلها بر این اساس است که جمهوری اسلامی باوجود فشارهای داخلی و خارجی، هنوز ظرفیتهای نظامی مهمی دارد و واکنش به هر حمله خارجی میتواند بهسرعت تشدید یابد.
ثبات ذخایر در میان ناآرامیهای داخلی
در گزارشهای حاشیهای خاطرنشان شده است که ذخایر موشکها و ظرفیتهای بازدارندگی ایران بهطور نسبی مستقل از ناآرامیهای داخلی باقی ماندهاند و هنوز یک موضوع راهبردی برای ارزیابی سیاستهای آمریکا هستند.
پیامدها برای موازنه قدرت منطقهای
ترکیب پیامهای رسانهای و ارزیابیهای اطلاعاتی در غرب این است که ایران هنوز یک قدرت موشکی منطقهای جدی محسوب میشود که میتواند در صورت تشدید بحران، واکنش متقابل عملی داشته باشد. این برآورد توسط تحلیلگران امنیتی بهعنوان یکی از دلایل محتاطانه نگاه کردن برخی از متحدان آمریکا، از جمله کشورهای حوزه خلیجفارس، به گزینههای نظامی مستقیم نسبت داده میشود.
چشمانداز رسانهها و تحلیلگران غربی درباره «توان نظامی ایران» در سایه تهدیدهای ترامپ، تصویری است که نه از یک کشور «کمتهدید» سخن میگوید و نه از یک زرادخانه بیوقفه بیپایان. بر اساس گزارشهای معتبر، ایران پس از جنگ ۱۲ روزه ظرفیتهای خود را بازسازی کرده و در برخی حوزهها حتی به سطح پیش از جنگ یا فراتر از آن بازگشته است؛ منابع خارجی موشکی ایران هنوز قابلتوجهاند؛ و ظرفیت تولید و بازدارندگی در موشکها و پهپادها ادامه دارد. این یعنی هر گزینه نظامی علیه ایران باید نهتنها پیامدهای سیاسی و دیپلماتیک را در نظر بگیرد، بلکه واکنش عملی و توان نظامی تهران را نیز در محاسبات بگنجاند.
