همشهری آنلاین، فرخنده رفائی: بر اساس نتایج مطالعهای که اطلاعات مربوط به حدود ۱۰ هزار کودک آمریکایی را بررسی کرده، کودکانی که زمان بیشتری را صرف بازیهای ویدئویی میکنند در مقایسه با همسالان خود افزایش اندکی اما قابلتوجه در نمرات هوش (IQ) نشان دادهاند. این یافته اگرچه بهتنهایی رابطه علت و معلولی را اثبات نمیکند، اما به اندازهای معنادار است که توجه پژوهشگران و خانوادهها را جلب کرده است.
به گزارش پاپیولارساینس، این تحقیق که بر پایه دادههای «مطالعه رشد شناختی مغز نوجوانان» (ABCD) روی کودکان ۹ و ۱۰ ساله انجام شده، نشان میدهد که این کودکان بهطور متوسط روزانه حدود دو ساعت و نیم تلویزیون یا ویدئوهای آنلاین تماشا میکردند، یک ساعت بازی ویدئویی انجام میدادند و حدود نیم ساعت را به ارتباطات آنلاین اختصاص میدادند. دو سال بعد، پژوهشگران دوباره به دادههای بیش از پنج هزار نفر از همین کودکان مراجعه کردند.
نتیجه جالب این بود که کودکانی که بیش از حد متوسط بازی ویدئویی انجام داده بودند، بهطور میانگین ۲.۵ نمره افزایش IQ بیشتر از روند طبیعی رشد شناختی نشان دادند. این افزایش بر اساس آزمونهایی سنجیده شد که مهارتهایی مانند درک مطلب، پردازش دیداری-فضایی، حافظه، تفکر انعطافپذیر و خودکنترلی را ارزیابی میکردند؛ تواناییهایی که بسیاری از بازیهای ویدئویی بهطور مستقیم یا غیرمستقیم آنها را به چالش میکشند.
بیشتر بخوانید:
- راز پشت آهنگهای سمج | چرا گاهی یک آهنگ در ذهن ما گیر میکند؟
- رابطه پنهان پلک زدن و تمرکز ذهنی | چرا گاهی کمتر پلک میزنیم؟
- پیشبینی سم آلتمن: نسل جدید در یک دهه آینده وارد مشاغلی میشوند که امروز وجود ندارد
نکته مهم برای والدین این است که در همین مطالعه، تماشای تلویزیون یا استفاده از شبکههای اجتماعی نه اثر مثبت معناداری بر هوش کودکان نشان داده است و نه اثر منفی. به بیان دیگر، همه انواع «زمانِ صفحهنمایش» یکسان نیستند و محتوای تعاملی بازیها میتواند نقشی متفاوت از محتوای منفعل مانند تلویزیون ایفا کند.
پژوهشگران تأکید میکنند که این مطالعه تلاش کرده محدودیتهای تحقیقات پیشین را کاهش دهد؛ از جمله با در نظر گرفتن تفاوتهای ژنتیکی و وضعیت اجتماعی-اقتصادی خانوادهها. با این حال، آنها هشدار میدهند که این تحقیق به اثرات بازیهای ویدئویی بر خواب، فعالیت بدنی، سلامت روان یا عملکرد تحصیلی نپرداخته و هنوز به پژوهشهای گستردهتری نیاز است.
برای خانوادههایی که فرزندانشان به بازیهای ویدئویی علاقهمندند، پیام اصلی این گزارش شاید آرامشبخش باشد: بازی کردن، اگر متعادل و مدیریتشده باشد، لزوما دشمن رشد ذهنی کودک نیست و حتی میتواند بخشی از مسیر تقویت تواناییهای شناختی او باشد.
