به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین استان سمنان ،در آن روز سرد اما گرم از امید، با حضور حبیب ایلبیگی مدیرعامل و زاهدی کارشناس مؤسسه سینماشهر، دکتر عباس گلرو نماینده مردم سمنان، مهدیشهر و سرخه در مجلس شورای اسلامی، موسوینژادیان مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان سمنان، اعضای شورای شهر شهمیرزاد، امام جمعه ،بخشدار و جمعی از مسئولان اجرایی، نخستین سینمای شهمیرزاد افتتاح شد؛ سالنی صمیمی با ظرفیتی نزدیک به ۱۰۰ نفر که نام «خورشید» را بر پیشانی خود دارد؛ نامی که بیدلیل انتخاب نشده، چراکه سینما اگر درست بتابد، روشنایی میآورد.
این سینما حاصل همت و عشق یک فرهنگدوست شهمیرزادی است؛ رضا عقیلی، مردی که از نوجوانی دل در گرو فرهنگ داشته و اینبار نیز بهجای آنکه سرمایهاش را در مسیر سودآوری صرفاً اقتصادی به کار گیرد، آن را خرج حال خوب مردم شهرش کرد. او باور داشت که سینما فقط پرده و صندلی نیست؛ سینما آینهای است که مردم خود را در آن میبینند، میاندیشند، میخندند، گریه میکنند و دوباره با جهان آشتی میکنند. آرامشی که در نگاه او هنگام افتتاح «خورشید» موج میزد، آرامش کسی بود که میدانست سرمایهاش به دلها تبدیل شده است.
سینمای خورشید از این پس نهتنها مأمن مردم فرهنگدوست شهمیرزاد، که پاتوق گردشگران و مسافرانی خواهد بود که میخواهند در کنار طبیعت و تاریخ، طعم هنر معاصر را نیز بچشند. این اتفاق نشان داد که توسعه فرهنگی الزاماً از کلانشهرها آغاز نمیشود؛ گاهی از شهری کوچک، اما با دلهایی بزرگ، نوری ساطع میشود که راه را روشن میکند.
این روز سینمایی اما به شهمیرزاد ختم نشد. حضور مسئولان در برج ققنوس و نشست با مهندس منصور بیرقی، نوید آیندهای بزرگتر را داد؛ آیندهای که در آن پردیس سینمایی پنجسالنهای خاص با حضور سرمایهگذاران در شهر سمنان شکل خواهد گرفت؛ رؤیایی که حالا دیگر دور از دسترس نیست.
در ادامه، بازدید از کتابخانه مرکزی سمنان و سالن اجتماعات آن، با گفتوگو و تعامل با دکتر دهقانپور، افقی تازه را گشود؛ افقی که در آن با رفع نواقص و انجام اقدامات اساسی، این سالن میتواند به سینمای کودک و خانواده تبدیل شود؛ جایی برای تربیت نسل آینده با زبان تصویر، تخیل و داستان.
خبر خوش اما یکی پس از دیگری از راه رسید. در محلات سمنان اعلام شد که فرهنگسرای حکیم تا دهه فجر امسال بهعنوان «سینما پرسیا» افتتاح و به بهرهبرداری خواهد رسید؛ اتفاقی که برای نخستینبار این امکان را فراهم میکند تا مردم سمنان فیلمهای جشنواره فجر را همزمان در دو سینما تماشا کنند. این یعنی سینما دوباره در حال تبدیلشدن به یک تجربه جمعی، یک آیین شهری و یک قرار فرهنگی است.
حتی مسیر بازگشت به تهران نیز از سینما خالی نماند؛ بازدید از تنها سینمای شهر گرمسار و بررسی مشکلات آن، نشان داد که این نگاه، نگاهی مقطعی و تشریفاتی نیست، بلکه دغدغهای ریشهدار برای زندهماندن چراغ سینما در شهرهای کوچک و بزرگ است.
آنچه در این یک روز گذشت، فقط افتتاح چند سالن یا وعده چند پروژه نبود؛ این روز، یادآور این حقیقت بود که سینما میتواند روح یک جامعه را تازه کند. فیلمها قصه زندگیاند و وقتی مردم کنار هم مینشینند و قصهای را روی پرده میبینند، جامعه فرصتی برای گفتوگو، همدلی و بازاندیشی پیدا میکند.
بیتردید، پیگیریهای موسوینژادیان مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان سمنان و رسولیان معاون هنری، نشان داد که حتی با دست خالی، اما با اراده و باور، میتوان کارهای بزرگ کرد. «روز سینمایی سمنان» ثابت کرد که اگر خورشید فرهنگ طلوع کند، زمستان هم نمیتواند مانع گرما و روشنایی شود.
***سینما هنوز نفس میکشد؛ وقتی پرده نقرهای از آمار عبور میکند و به زندگی میرسد
حبیب ایلبیگی، مدیرعامل مؤسسه سینماشهر، با نگاهی آماری اما تحلیلی و دغدغهمند، از فراز و فرودهای سینمای ایران میگوید؛ از روزهای سخت کرونا و سقوط مخاطب، تا بازگشت تدریجی مردم به سالنها، از خطر تکرار در تولید تا ضرورت تنوع ژانر، از عدالت فرهنگی در شهرهای کوچک تا این باور ریشهدار که «هیچ پردهای جای سینما را نمیگیرد». گفتوگویی که نشان میدهد سینما، هنوز مهمترین تجربه جمعی فرهنگی ایرانیان است.
حبیب ایلبیگی صحبتش را از دل آمار آغاز میکند، اما خیلی زود مشخص میشود که نگاه او صرفاً عدد و رقم نیست؛ آمار برایش ابزاری است برای فهم رفتار جامعه.
او از «دوران خوب بازگشت» میگوید؛ دورانی که پس از کرونا، بسیاری از سینماداران توانستند بدهیهای انباشتهشده آن سالها را تسویه کنند و دوباره به چرخه درآمد و حتی سوددهی بازگردند.
به گفته او، سینمای ایران در سال ۱۴۰۳ (۴۰۳) حدود ۳۵ میلیون قطعه بلیت فروخته است؛ عددی که اگرچه با رکوردهای دهه ۶۰ قابل قیاس نیست، اما در مقایسه با سالهای بحرانی، یک دستاورد جدی محسوب میشود.
ایلبیگی یادآوری میکند: «بعد از دهه ۶۰، مخاطب سینما مدام کاهش پیدا کرد؛ تا اینکه در سال ۹۲ به حدود ۹ میلیون بلیت و فروش ۲۰ میلیارد تومان رسیدیم؛ پایینترین نقطه تاریخ سینمای ایران.»
اما نقطه عطف، از نگاه او، دیجیتالیشدن سینماهاست. از سال ۹۴ به بعد، با تغییر زیرساختها و ورود فیلمهایی متناسبتر با ذائقه روز، روند صعودی آغاز شد؛ روندی که اگرچه افتوخیز داشته، اما مسیر کلی آن رو به جلو بوده است.
با این حال، ایلبیگی صادقانه از چالشها هم میگوید.
او افت نسبی مخاطب در ماههای اخیر را بیارتباط با شرایط اقتصادی، فضای اجتماعی و حتی بحرانهای منطقهای نمیداند. اما در کنار این عوامل بیرونی، انگشت اتهام را به سمت درون سینما هم میگیرد:
«وقتی یک فیلم میگیرد، دهها فیلم شبیه آن ساخته میشود. مخاطب خسته میشود. قصهها تکراریاند، بازیگران محدودند و مدام در فیلمهای مشابه دیده میشوند. یک جایی مخاطب پس میزند.»
او مثال روشنی میزند؛ فیلم «پیر پسر».
فیلمی متفاوت، با ساختار و فضایی دیگر که علیرغم زمان طولانی، توانست فروش قابلتوجهی داشته باشد. از نگاه ایلبیگی، این نشانه روشنی است از عطش مخاطب برای تنوع ژانر و روایت.
مدیرعامل سینماشهر، با نگاهی واقعگرایانه، وضعیت امروز سینما را «نه عالی، اما قابل قبول» توصیف میکند.
او به ضریب اشغال حدود ۱۴ درصدی سالنها اشاره میکند و میگوید: «با توجه به اینکه فقط فیلمهای داخلی اکران میشوند، این عدد قابل دفاع است.»
اما دغدغه اصلی او، ساعتهای کممخاطب است؛ سانسهایی که سالنها نیمهخالیاند.
ایلبیگی از طرح «شناور کردن قیمت بلیت» سخن میگوید؛ پیشنهادی که بر اساس دادههای سامانه «رسا» طراحی شده و میتواند با کاهش قیمت در ساعات کممخاطب، هم عدالت فرهنگی را تقویت کند و هم رونق تدریجی به سینماها بازگرداند.
او با اشاره به آمار سهشنبههای نیمبها میگوید: «وقتی بلیت ارزان میشود، ۲۰۰ هزار نفر در یک روز به سینما میآیند؛ اما پنجشنبه و جمعه، با قیمت کامل، این عدد به ۵۰ یا ۶۰ هزار نفر میرسد. این یعنی قیمت، هنوز مسئله جدی مردم است.»
در بخش مهمی از گفتوگو، ایلبیگی به سینمای شهرستانها میرسد؛ جایی که باور او، فراتر از منطق صرف اقتصادی است.
«درست است که بیشترین فروش سینمای ایران در حدود ۴۰ سالن، آن هم در تهران، مشهد، اصفهان و شیراز اتفاق میافتد؛ اما سینما فقط فروش نیست. مسئله، دسترسی عادلانه مردم به فرهنگ است.»
او تأکید میکند که سینما نمیتواند در انحصار چند کلانشهر بماند و حیات سینمای ایران، به زندهبودن پردهها در شهرهای کوچک و متوسط گره خورده است.
در پاسخ به این پرسش که «سینما باید تکمنظوره باشد یا چندمنظوره؟» ایلبیگی موضعی حرفهای دارد:«سینما، سینماست. مخاطب باید بداند وارد چه فضایی میشود.»
اما بلافاصله واقعیت شهرهای کوچک را هم در نظر میگیرد و میافزاید: «وقتی امکان ساخت سینمای استاندارد وجود ندارد، ناچاریم سالنهای موجود را تجهیز کنیم تا چراغ نمایش خاموش نماند.»
و اما پرسش پایانی؛ نمایش خانگی؛ تهدید یا فرصت؟
ایلبیگی لبخند میزند و به خاطره روزهای کرونا اشاره میکند؛ روزهایی که بسیاری، پایان سینما را اعلام کرده بودند.
«بعد از کرونا دیدیم مردم دوباره دوست دارند کنار هم بنشینند. تجربه جمعی سینما، جایگزین ندارد.»
با این حال، او از آسیبهای پلتفرمها هم میگوید؛ از افزایش دستمزدها، انحصار بازیگران و بالا رفتن هزینه تولید فیلمهای سینمایی؛ فیلمهایی که گاه با بودجههای ۳۰ تا ۴۰ میلیاردی ساخته میشوند و بازگشت سرمایهشان در گیشه ممکن نیست.
جمعبندی ایلبیگی اما روشن است: »سینما جایگاه خودش را دارد. ارزش هنری و ماندگاری یک فیلم سینمایی، هنوز چیز دیگری است. پرده نقرهای، اگر درست دیده شود، هنوز میتواند الهامبخش باشد.»
گفتوگویی که نشان میدهد سینما، با همه زخمها و چالشها، هنوز ایستاده است؛ نه فقط با آمار، که با مردم.
***حجتالاسلام رحیمی، امام جمعه شهمیرزاد: سینما؛ نفس تازه فرهنگ در شهر کوچک
امام جمعه شهمیرزاد با نگاهی فرهنگی و اجتماعی، افتتاح سینما را فراتر از یک رویداد عمرانی دانست و تأکید کرد که سینما میتواند محلی برای همنشینی اندیشهها، گفتوگوی نسلها و تقویت هویت فرهنگی شهر باشد؛ جایی که مردم با سلایق مختلف کنار هم مینشینند و تجربهای مشترک میآفرینند.
حجتالاسلام رحیمی در آیین افتتاح سینمای شهمیرزاد، سینما را نه صرفاً یک سالن نمایش، بلکه بستری برای «جمعشدن دلها» توصیف کرد و گفت: سینما فضایی است که مردم با نگاهها و سلیقههای متفاوت در کنار یکدیگر مینشینند و همین همنشینی، خود یک سرمایه اجتماعی است.
او با اشاره به نقش هنر در آرامش روانی جامعه، افزود: در شرایطی که جامعه با فشارهای مختلف اقتصادی و اجتماعی روبهروست، چنین فضاهایی میتوانند به نشاط، امید و همدلی کمک کنند و فرهنگ گفتوگو را تقویت نمایند.
امام جمعه شهمیرزاد تأکید کرد که سینما اگر درست هدایت شود، میتواند هم ابزار سرگرمی سالم باشد و هم وسیلهای برای اندیشیدن و رشد فرهنگی نسل جوان.
***عباس گلرو، نماینده مردم سمنان، مهدیشهر و سرخه: سینما را نماد فرهنگ، هنر و نشاط اجتماعی
عباس گلرو با تأکید بر نقش سینما در ساختن خاطره جمعی، آن را عاملی برای پیوند نسلها، تقویت هویت شهری و ماندگاری جوانان در شهرهای کوچک دانست؛ جایی که خاطره دیدن یک فیلم، سالها بعد هم در ذهن مردم زنده میماند.
نماینده مردم سمنان، مهدیشهر و سرخه، سینما را نماد فرهنگ، هنر و نشاط اجتماعی خواند و گفت: سینما ویژگی منحصربهفردی دارد؛ اینکه شادی و غم را به تجربهای مشترک تبدیل میکند و همین تجربه، در حافظه جمعی یک شهر باقی میماند.
او با یادآوری خاطرات نوجوانی خود از سینما رفتن با مدرسه و خانواده افزود: بسیاری از ما هنوز نام فیلمها و سینماهایی را که در جوانی دیدهایم به یاد داریم و همین خاطرههاست که ما را به شهر و ریشههایمان وصل میکند.
گلرو با اشاره به نبود سینما در بسیاری از شهرهای کشور، افتتاح این سالن در شهمیرزاد را گامی مهم در مسیر عدالت فرهنگی دانست و تصریح کرد: سینما به ماندگاری جوانان، رونق گردشگری و اقتصاد محلی کمک میکند و باید بهعنوان یک بسته کامل فرهنگی دیده شود؛ همراه با کافه، فضاهای گفتوگو و پاتوقهای اجتماعی.
*** یوسف رجبی، عضو شورای شهر : شهمیرزاد؛ شهری که فرهنگ در آن ریشه دارد
عضو شورای شهر شهمیرزاد با اشاره به پیشینه غنی فرهنگی این شهر، سینما را ادامه مسیری دانست که سالهاست با فعالیتهای هنری، مذهبی و تاریخی در شهمیرزاد دنبال میشود؛ مسیری که نیازمند حمایت جدی مسئولان است.
یوسف رجبی با تقدیر از مؤسسه باران و رضا عقیلی، تأکید کرد که این مجموعه عملاً نقش یک فرهنگسرای فعال را در شهر ایفا میکند؛ از آموزش موسیقی و تئاتر گرفته تا سینما و جشنوارههای هنری.
او به اسناد تاریخی اشاره کرد که نشان میدهد طی ۴۰۰ سال گذشته، بیش از ۲۰۰ نسخه خطی و کتابتشده با پسوند «شهمیرزادی» در کتابخانههای ایران ثبت شده است؛ آماری که به گفته او، برای شهری با این جمعیت، کمنظیر و افتخارآمیز است.
رجبی خواستار تکمیل فرهنگسرای نیمهتمام شهمیرزاد شد و گفت: حفظ این هویت فرهنگی، نهتنها برای امروز، بلکه برای آینده نسلهای بعدی ضروری است.
*** موسوینژادیان، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان سمنان: سینما، پیشران توسعه فرهنگی استان
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان سمنان، افتتاح سینمای شهمیرزاد را نقطه آغاز جهشی جدی در زیرساختهای سینمایی استان دانست و از برنامههای گسترده برای توسعه سالنهای سینما در شهرهای مختلف خبر داد.
موسوینژادیان با اشاره به ظرفیت چهار فصل گردشگری شهمیرزاد، گفت: این شهر فقط مقصد تابستانی نیست؛ زمستان، برف و طبیعتش هم مخاطب دارد و سینما میتواند این جذابیت را کاملتر کند.
او از برنامهریزی برای راهاندازی و تجهیز سینما در سرخه، سمنان، شاهرود و دیگر شهرهای استان خبر داد و افزود: هدف ما افزایش سرانه سینما و ایجاد دسترسی عادلانه فرهنگی در سراسر استان است.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی، نقش بخش خصوصی و فعالان فرهنگی را کلیدی دانست و تأکید کرد: با تبلیغات مناسب و همراهی شهرداری و شورای شهر، این سینما میتواند به یکی از قطبهای فرهنگی و حتی گردشگری شهمیرزاد تبدیل شود؛ سالنی که نهتنها مردم شهر، بلکه مخاطبان غیربومی را نیز جذب خواهد کرد.
