موزه الشندغه دبی ؛ اگرچه تصویر عمومی که از گردشگری در دبی ترسیم شده معمولا با آسمان خراش ها، مکان های تفریحی و مراکز خرید پرزرق و برق عجین شده ولی گروهی از گردشگران مکان های ساده تر را ترجیح می دهند. گرچه هیچ اشکالی ندارد که مقاصد لوکس تری مثل موزه آینده و یا شهر اکسپو را دوست داشته باشید ولی اگر در گروه افرادی هستید که مکان های تاریخی را به سازه های جدید ترجیح می دهید، پس این مطلب درباره موزه الشندغه دبی توجه شما را به خود جلب می کند.
موزه الشندغه دبی ؛ بر دبی (Bur Dubai) منطقه ای در کرانه غربی نهر دبی و جاییست که اولین بار دبی در آنجا شکل گرفت. این منطقه تاریخی که در بر دبی باقی مانده، سراسر محله الفهیدی به سمت الشندغه در دهانه نهر را در برگرفته است. به گزارش پرشین وی از آنجا که الشندغه محل زندگی خانواده سلطنتی دبی بوده، قابل توجه محسوب می شود و امروزه نیز به عنوان یکی از محله های تاریخی دبی حفظ شده و محل موزه الشندغه است.
امروزه محله شندغه که شکلی تقریبا دراز دارد بین نهر و یک بزرگراه بزرگ واقع شده و خطوط نهر را در برمی گیرد و ایستگاه های حمل و نقل شهری نیز همگی در بخش انتهای جنوبی آن جمع شده اند و مرکز بازدیدکنندگان موزه الشندغه نیز در همین قسمت قرار دارد.
راحت ترین راه ها برای رسیدن به موزه الشندغه دبی با مترو و سپس با تاکسی است. روش دیگر نیز رفتن به ایستگاه حمل و نقل دریایی الغبیبه است ولی این مورد در صورتی مناسب شماست که در قسمتی بالاتر از نهر اقامت داشته باشید. علاوه بر این اگر از بازار دیره عبور می کنید، احتمالا در ایستگاه الفهیدی پیاده می شوید و از آنجا پیاده می توانید به الشندغه برسید (هرچند که شاید در تابستان این فاصله بیشتر به نظر برسد!) و اگر در همان حوالی اقامت داشته باشید، به سادگی می توانید پیاده به آنجا بروید.
ساختمان های متعدد محل موزه الشندغهبه راحتی می توانید با مترو به موزه الشندغه بروید. در ایستگاه الغبیبه پیدا شوید و این موزه در همان نزدیکی قرار دارد.
بستگی به اینکه از کجا حرکت می کنید، ممکن است مجبور باشید در ایستگاه “بر جمان” خط عوض کنید که البته یک امتیاز است چرا که می توانید ایستگاه بر جمان با تم زیر آب را نیز تماشا کنید. تم زیر آب در این ایستگاه، به میراث غواصی مروارید در دبی اشاره دارد. فضای ایستگاه کاملا به رنگ آبی طراحی شده و نقوش دیوارها شامل تصاویری از اقتصاد دریایی دبی در گذشته ای نه چندان دور است.
نکته ویژه: اگر با اتوبوس بروید، ایستگاه اتوبوس الغبیبه در سمت دیگر تقاطع جاده و در ضلع دیگر (جنوبی) ایستگاه مترو قرار دارد. از این ایستگاه نیز می توان پیاده به شندغه رفت ولی نسبت به قطار مسافت بیشتری باید راه بروید.
شاید وقتی اسم موزه به گوشتان می خورد جایی شبیه یک ساختمان در ذهنتان شکل بگیرد و وقتی متوجه شوید موزه الشندغه سه ورودی مختلف دارد ولی هیچ کدام از ساختمان ها آنقدر بزرگ نیست که این سه فاصله را به هم مربوط کند کمی برایتان گیج کننده شود.
در پاسخ به این ابهام باید گفت موزه الشندغه دبی در هیچ کدام از ساختمان های این محله قرار ندارد بلکه کل محله، موزه شندغه است! شاید چنین چیزی برایتان مفهوم جدیدی باشد. شندغه موزه ای غیر معمول است، بدین شکل که بازسازی یک منطقه قدیمی نیست و در واقع به جای ساختن مکانی جدید برای موزه، آن را در همان ساختمان های قدیمی موجود، توزیع کرده اند.
نکته مثبت چنین کاری این است که تمام فضای موجود با حال و هوای تاریخی هماهنگ است. شما در کوچه های تاریخی واقعی قدم می زنید و از همانجا شاهد بخش های مختلفی از تاریخ و فرهنگ سنتی دبی خواهید بود.
فرهنگ دریا از غرفه های پیشنهادی در موزه الشندغهگشت و گذار در غرفه های این موزه زمان زیادی نمی برد ولی تعداد غرفه ها زیاد است. به طور کلی این موزه شامل ۲۲ غرفه مختلف است که در ۸۰ خانه تاریخی توزیع شده است. این غرفه ها روی نقشه طبق موضوع گروه بندی شده است هر چند که تعدادی از غرفه ها مستقل هستند.
بلیتی که برای بازدید موزه تهیه می کنید را می توانید در سراسر روز استفاده کنید ولی به راستی نمی توانید همه قسمت ها را در یک روز ببینید و یا دست کم بازدید سریع چندان سرگرم کننده نخواهد بود.
حتی اگر برخی غرفه ها مثل غرفه کودکان و چند غرفه در فضای عمومی را حساب نکنید، به گزارش پرشین وی باز هم ۱۹ غرفه برای تماشا وجود دارد. برای مثال غرفه “فرهنگ دریا” خودش به تنهایی در سه ساختمان گسترش پیدا کرده و اگر فرض بگیرید برای کارهایی مثل نماز، ناهار یا عکاسی استراحت کنید، باز هم تنها ۲۰ دقیقه زمان برای بازدید از هر غرفه خواهید داشت.
البته تمام غرفه ها ارزش بازدید دارد و اگر به ترتیب تماشا کنید در تمام روز می توانید همه غرفه ها را ببینید ولی اگر نخواهید تمام روز خود را در شندغه بگذرانید و یا اگر بخواهید با فراغت خاطر در تمام قسمت ها گردش کنید، در این صورت بازدید یک روزه کافی نخواهد بود.
ولی اگر می خواهید فقط یک روز بازدید را به این موزه اختصاص دهید، در این صورت در زیر به تعدادی از پیشنهاد شده ترین غرفه ها بسنده می کنیم که راحت تر بتوانید از بین آنها انتخاب کرده و زمان خود را تنظیم کنید.
نکته ویژه: شاید بتوان گفت غرفه فرهنگ دریا بهترین غرفه این موزه محسوب می شود ولی در شمالی ترین قسمت قرار دارد و همچنین بزرگترین غرفه به شمار می رود. بنابراین دوبرابر بیشتر از دیگر غرفه ها بازدید آن طول می کشد. بنابراین هر غرفه ای که برای بازدید انتخاب می کنید، حتما در انتها وقت کافی برای تماشای غرفه فرهنگ دریا در نظر بگیرید.
نوع قایق های قدیمی که در دبی استفاده می شدبه طور کلی هفت غرفه درباره نحوه زندگی مردم دبی در گذشته چه در دریا و چه در خشکی وجود دارد. پنج مورد آنها مربوط به خشکی و دو غرفه دیگر مربوط به فرهنگ دریا و غذاهای سنتی است.
دلایل مختلفی وجود دارد که این غرفه را تبدیل به یکی از پیشنهاد شده ترین غرفه ها در موزه الشندغه دبی می کند. برای شروع اینکه دبی شهریست که در کنار خلیج فارس قرار گرفته بنابراین گرچه از دیار عرب است و قبایلی از داخل امارات در آن ساکن هستند ولی اساسا مبتنی بر بیابان نبوده و دریا محور است. بنابراین دانستن این موضوع به درک شما نسبت به وجه تمایز دبی کمک میکند.
در بخشی از این غرفه شاهد قایق هایی هستید که در گذشته مردم دبی به صورت سنتی از آنها استفاده می کردند. این نمایشگاه فعالیت های مختلف دریایی آن زمان را می آموزد. اهمیت دریا در صنایع دستی سنتی و دریایی، دانش دریایی، و … در این غرفه قابل مشاهده است.
لازم به ذکر است، مهم ترین فعالیت اقتصادی دبی تا جنگ جهانی دوم، صید مروارید بوده و قبل از وجود بازار طلا، یک بازار مروارید در دیره وجود داشت. در آغاز قرن بیستم، خلیج فارس نیمی از کل مرواریدهای معامله شده در جهان را از نظر ارزش تامین می کرد. این موزه بخش مجزایی مربوط به مروارید دارد و بنابراین تعجبی ندارد که موضوع طراحی ایستگاه بر جمان نیز درباره صید مروارید است.
این غرفه ها بیشتر از آنکه مربوط به مردم دبی باشد بیشتر مربوط به دبی به عنوان یک امارت و فرهنگ دولتی آن است. گرچه شاید به اندازه غرفه های دیگر جالب به نظر نرسد ولی از جهت درک اساسی از کشور امارات قابل توجه است.
چهار غرفه را بخش حکومت و جامعه به خود اختصاص داده که به جز یکی از آنها در قسمت میانی شندغه هستند و به خصوص دو مورد از آنها از پیشنهادی ترین غرفه ها محسوب می شود:
موزه تاریخی متفاوت در دبینمایشگاه آل مکتوم مربوط به خانواده حاکم دبی است، جایی که قبلا خانه خانوادگی آنها بوده است و از آنجا که دبی بر پایه حکومت سلطنتی اداره می شود و حاکم اختیار کامل را دارد، بنابراین تماشای این غرفه قابل توجه است.
خانه اجدادی خانواده آل مکتوم هم به عنوان محل اقامت و هم به عنوان مرکز اداری استفاده می شد. به گزارش پرشین وی این نمایشگاه نیز به نوعی اعضای برجسته خانواده حاکم و شخصیت آنها تا به امروز را معرفی کرده است. از جمله در بین آنها شیخ سعید و همسرش که در دوران حساس اوایل قرن بیستم حکومت می کردند، جالب توجه محسوب می شود.
این موزه همچنین تاریخچه سیاسی دبی را به نمایش گذاشته است. از شروع زمانی که اولین شیخ، قبییله اش را به این صحرا آورد و در امتداد خط ساحلی ساکن شدند و یا اینکه چرا و چگونه به همراه سایر شیخ نشین های ساحلی با بریتانیا پیمان صلح امضا کردند و پیامدها و نتایج این کار چه بود.
این غرفه در موزه الشندغه دبی کاملا به داستان پیدایش دبی پرداخته ولی با یافته های باستان شناسی در مکان های داخلی امارات شروع می شود که تاریخ آنها به دوره پارینه سنگی باز می گردد. همچنین به دوران سختی دبی پس از فروپاشی صنعت مروارید پرداخته شده است. فقر و رنج مردم باعث شد مسیر اقتصادی خود را تغییر داده و به یک قطب کشتیرانی تبدیل شود و به همین جهت نهر دبی به عنوان مرکز دبی در نظر گرفته می شود.
آخرین گروه از غرفه ها مربوط به خلاقیت مردم است که در سازه ها و صنایع دستی سنتی آنها دیده می شود. این بخش شامل پنج غرفه است و اگر غرفه “خانه شعر” را هم در این دسته قرار دهیم شش غرفه محسوب می شود. (به نظر می رسد غرفه ای مستقل در نظر گرفته شده است.) تمام آنها در بخش جنوبی شندغه واقع شده است.
خانه شعر در موزه دبیشعر یکی از مهمترین اشکال بیان در امارات محسوب می شود. این هنر سابقه ای طولانی در فرهنگ عرب دارد و گرچه در وهله اول ممکن است با خود فکر کنید این غرفه برای کسانی که زبان عربی نمی دانند چالش برانگیز است ولی در واقع بازدیدکننده ها به نحوی از عهده آن برمی آیند.
در این غرفه مروری کلی بر تمام آنچه که در فرهنگ محلی درباره شعر وجود دارد، خواهید داشت. از تاریخ شعر و انواع شعر در فرهنگ عرب گرفته تا زمینه چرایی سرودن شعر و معرفی شاعران معروف دوران باستان و … را شامل می شود. چراکه در امارات شاعران بسیار مورد احترام هستند و حضورشان مطلوب در نظر گرفته می شود. چندین عضو خانواده سلطنتی از جمله خود حاکم به عنوان شاعر شناخته می شوند.
علاوه بر این، توصیفاتی از نحوه ارتباط گرفتن مردم با شعر وجود دارد از اجراها تا مسابقات سنتی و شعرهای رمزی و معمایی گرفته تا ملودی ها و اشعار معاصر که در کنار مدرنیزاسیون رسانه در دبی که شامل چاپ و رادیو و تلویزیون می شود، همگی در این بخش ارائه شده است.
غرفه ساروق الحدید در موزه الشندغه دبی در هیچ کدام از دسته ها گروه بندی نشده است. به گزارش پرشین وی این مکان سکونتگاهی باستانی در فاصله ای دور از جنوب دبی است. کاوش های باستان شناسی نوک پیکان های عصر حجر مربوط به ۵۰۰۰ سال پیش را در این منطقه یافته است ولی بر اساس مقادیر صنعتی یافت شده نظیر اشیاء آهنی، طلا و بقایای خاکستر و کوره، اوج دوره آن به ۳۰۰۰ سال قبل باز می گردد. همچنین فلزکاری پیشرفته بوده و این محل اولین شواهد فلزکاری در عصر آهن در شبه جزیره عربستان را نشان می دهد.
اشیاء دیگری نظیر مهره دوزی، صدف و استخوان نیز در این مکان یافت شده که سرنخ هایی مربوط به ارتباطات تجاری این سکونتگاه با سرزمین های دوردستی مثل مصر و هند می دهد. برخی اقلام مرموز نیز در این حفاری یافت شده که شامل دستبندهای ضخیم است که سایز آنها غیرمعمول به نظر می رسد و نظریه ای وجود دارد که می گوید شاید برای شترها ساخته شده است. حتی اشیایی به شکل مار وجود دارد که ممکن است زمانی از نظر فرهنگی مهم بوده ولی دلیل و معنای آن به مرور زمان به دست فراموشی سپرده شده است.
از اشیاء قدیمی یافت شده در این منطقهگرچه این موزه در چندین ساختمان گسترش پیدا کرده ولی با این حال از امکانات رفاهی دور نیست، از جمله اینکه تقریبا داخل هر ساختمان سرویس بهداشتی وجود دارد و چندین سرویس نیز برای معلولین در نظر گرفته شده که البته اکثر آنها در بخش انتهای جنوبی هستند.
به طور کلی دبی مناسب سفر با خانواده است. اگر با بچه های کوچکتر به الشندغه می روید، غرفه ای ویژه کودکان دارد که درست در کنار مرکز بازدیدکنندگان وجود دارد و بچه ها می توانند محتوای موزه را در سطح کودکان تجربه کنند. اگر بچه های خیلی کوچک به همراه دارید، محل هایی برای تعویض پوشک در سراسر محله الشندغه تعبیه شده است.
ناگفته نماند نمازخانه های متعددی نیز در سراسر محله وجود دارد و یک مسجد نیز در نزدیکی غرفه کودکان واقع شده است. جایگاه های مخصوص سرو غذا و نوشیدنی در الشندغه محدود است و تقریبا فقط در بخش جنوبی در دسترس هستند. بنابراین هنگام بازدید، این نکته را در نظر داشته باشید. موزه بسیار گسترده است و اگر بخواهید به طور کامل آن را ببینید تمام روز طول می کشد.
تهیه و ترجمه: گروه گردشگری پرشین وی
بخش اختصاصی پرشین وی
منبع: tejaonthehorizon
