به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، در بخش نخست این مطلب، به آخرین وضعیت تنش و شکاف داخلی در بزرگترین حزب اپوزیسیون در ترکیه اشاره کردیم. از این موضوع سخن به میان آوردیم که حزب جمهوری خلق با نام اختصاری ج.ه.پ و قدمت 103 ساله، حالا عملاً دچار بحرانها و مشکلات بزرگی شده که مسبب بخش مهمی از این بحرانها، دولت و حزب حاکم است.
دولت اردوغان با استفاده ابزاری از قوه قضائیه، اکرم امام اوغلو از مهمترین رهبران محبوب ج.ه.پ را روانه زندان کرد و سپس با حکم و اقدام بیسابقه یک دادستان، اوزگور اوزل از رهبری حزب کنار زده شد.
اما دولت فقط به این اقدامات اکتفا نکرد و به انحای مختلف، تعداد قابل توجهی از نمایندگان ج.ه.پ در پارلمان ترکیه و همچنین شهرداران ج.ه.پ را با وعدههای مالی و ابزارهای دیگر، به سوی خود کشانده است.
تحلیلگران ترکیه میگویند: حالا اردوغان و مشاورین او در حزب حاکم، از گفتن این موضوع ابایی ندارند که پروژه سیاسی خود را برای مهندسی نوع و ورژنی از «اپوزیسیونِ مطلوب دولت» پیش میبرند.
اردوغان: تنها جایی که شکست خوردیم...
رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه و رهبر حزب عدالت و توسعه، در سخنرانی اخیر خود اعلام کرده که ترکیه در دوران زمامداری 24 ساله حزب او، در همه حوزهها از امنیت و دفاع گرفته تا توسعه اقتصادی و سیاست خارجی پیشرفت کرده، اما تنها حوزهای که در آن متحمل شکست و خسران شده، این است که ترکیه هنوز هم «یک اپوزیسیون ملی – محلی متعهد» ندارد.
اردوغان درباره رهبران حزب جمهوری خلق گفت: «آنها چیزی جز بهانه و لفاظیهای توخالی ندارند. آنها هیچ برنامه یا پروژهای برای ارائه به ملت ندارند. یک روز نمیتوانند بدون حاشیه و درگیری و سر و صدا کار کنند. آنها نه تنها به خودشان، بلکه به نهاد سیاسی نیز آسیب میرسانند. ببینید، من همیشه این را میگویم: در طول دوران قدرتمان، بسیاری از مشکلات کشورمان را حل کردیم، اما هرگز نتوانستهایم مشکل مزمن بینایی ضعیف مخالفان را حل کنیم».
به گفته اردوغان، جای تاسف دارد که حزب جمهوری خلق، اصلیترین حزب اپوزیسیون در ترکیه است. ما میخواهیم اپوزیسیونی داشته باشیم که بتوانیم با او در خدمات، چشمانداز، دستاوردها و ایدهها رقابت کنیم، نه اپوزیسیونی که گرفتار آشفتگی داخلی باشد. این اپوزیسیون، با کیفیت و توانایی ما مطابقت ندارد.
این سخنان اردوغان از سوی بسیاری از تحلیلگران ترکیه با واکنش منفی مواجه شد و او را به تلاش برای مهندسی اپوزیسیون متهم کردند.
روزنامه قرار گازته سی چاپ آنکارا، درباره آخرین وضعیت از شکاف و تنش در حزب مزبور، در گزارش خود نوشته است: «بحران در حزب جمهوری خلق (CHP) ادامه دارد و قلیچدار اوغلو تمایلی ندارد که برگزاری کنگره فوقالعاده را در دستور کار قرار دهد. او میخواهد کنگره یک سال دیگر برگزار شود و این همان چیزی است که موجب خشم اردوگاه اوزگور اوزل شده است. اوزل آشکارا اعلام کرده که این موضع قلیچدار اوغلو شرمآور است و لازم است هر چه زودتر، ج.ه.پ به عنوان مهمترین حزب اپوزیسیون از این وضعیت شرمآور نجات پیدا کند».
رسانههای ترکیه میگویند: آمادگی اولیه اوزگور اوزل برای انشعاب از ج.ه.پ و تاسیس یک حزب جدید، انجام شده است.
یک اپوزیسیون ملی – محلی
رجب طیب اردوغان در سالیان گذشته در اغلب سخنرانیهای میدانی خود، بارها بر این تاکید کرده که ترکیه از کالاهای اساسی و صنایع غذایی گرفته تا صنایع غذایی، از لوازم خانگی تا خودرو برقی و هر چیز دیگری باید به سمت خودکفایی برود و تولید ملی – محلی در اولویت باشد.
مهمت اُجاکتان از تحلیلگران مشهور ترکیه، این موضوع را با لحنی کنایی به چالش کشیده و به این اشاره کرده که اردوغان پس از کسب موفقیت در تولید بسیاری از محصولات داخلی، حالا قصد دارد ترکیه را صاحب یک اپوزیسیون ملی – محلی کند که همه چیزِ آن بر اساس تمایلات رئیس جمهور و حزب حاکم باشد.
اجاکتان میگوید: «در هر کشوری، انتقاد وظیفه اپوزیسیون است. ولی در ترکیه، انتقاد از دولت خطرناک است و تهدیدی برای بقای ملی محسوب میشود! درست به همین دلیل، مدتی است که دولت ترکیه، به جای توضیح اقدامات خود، از فقدان اپوزیسیون ملی – محلی گلایه میکند و اپوزیسیون را به عدم ارائه پروژهها و عدم اقدام متهم میکند. حالا در ترکیه نقش دولت و اپوزیسیون به نوعی معکوس شده است. این یک وضعیت بسیار مضحک است. انگار که اپوزیسیون 24 سال است که کشور را اداره میکند و دولت و حزب عدالت و توسعه، اپوزیسیون را به انجام ندادن کارها متهم میکنند».
اجاکتان در ادامه میگوید: «اردوغان آشکارا گفته، ما به دنبال اپوزیسیونی هستیم که با کیفیت و توانایی ما مطابقت داشته باشد! واقعاً سخن عجیبی است. یکی نیست توضیح دهد، در کشوری که حاکمیت قانون رعایت نمیشود و نهادها شفاف عمل نمیکنند، اپوزیسیون دقیقاً باید چه کار کند تا مورد قدردانی دولت قرار بگیرد؟! اپوزیسیون در ترکیه، وقتی به معضل بزرگی به نام خویشاوندسالاری در دولت اردوغان اعتراض میکند، با برچسب خائن و مزدور، مورد حمله قرار میگیرد. انتظار دارید، اپوزیسیون در سکوت از دولت حمایت کند و فریادهای بازنشستگان، حداقل بگیران، مغازهداران کمدرآمد، کشاورزان و کارگرانی که به دلیل بحران اقتصادی به سختی برای زنده ماندن تلاش میکنند را نادیده بگیرد؟»
خانم الف چاکر از دیگر تحلیلگران مشهور ترکیه نیز میگوید: «اظهارات اردوغان درباره وضعیت اپوزیسیون در ترکیه، نشان داد که سطح اختیارات او در نظام ریاستی، بسیار وسیعتر از چیزی است که تصور میکردیم! او اجازه دارد حتی برای احزاب مخالفش هم تعیین تکلیف کرده و به آنها یاد دهد که چگونه با او مخالفت کنند. البته به قول تیموتی اسنیدر، دموکراسی در یک کشور، به شکل ناگهانی تبدیل به استبداد نمیشود. اردوغان و حزب او در این سالها، رفته رفته همه ما را عادت دادند. به عنوان مثال، من بارها پرسیدم، چرا باید هر سال در کاخ ریاست جمهوری، ما شاهد برگزاری مراسم سالانه آغاز سال جدید قضایی با حضور همه دادستانها و قضات ترکیه باشیم؟ مگر قوه قضائیه خودش ساختمان و تالار ندارد؟ چرا باید تا این اندازه از تصمیمگیری شخص رئیس جمهور پیروی کند؟ اما کسی به این حرفها توجه نکرد. اردوغان رفته رفته اصل تفکیک قوا را از بین برد و کل قدرت را در دستان خودش قبضه کرد. حالا هم سراغ اپوزیسیون رفته و برای الف تای حزب جمهوری خلق، تصمیمگیری و تعیین تکلیف میکند».
ولی احمد تاشگتیرن از تحلیلگران قدیمی و محافظه کار ترکیه دیدگاه متفاوتی دارد. او معتقد است که این اقدامات اردوغان و تلاش او برای مهندسی مخالفین و مهندسی انتخابات، در نهایت به ضرر خود او تمام خواهد شد و زمینه برای رئیس جمهور شدن اوزگور اوزل فراهم خواهد شد.
تاشگتیرن میگوید: «عزل امام اوغلو و فرستادنش به زندان، یک کودتای واقعی بود. تصور میکردند او را از معادلات سیاسی کشور کنار گذاشتهاند. ولی حتی همین حالا، در همه نظرسنجیها، رای و محبوبیت او باز هم از اردوغان بیشتر است. حمله به اوزگور اوزل نیز نتیجه عکس داده و حالا این دو نفر، بسیار محبوبتر از اردوغان هستند. اوزل پس از دستگیری امام اوغلو یک هفته به خانه نرفت و شبها در دفتر حزب میخوابید. چرا؟ چون به طور شبانه روزی در حال سخنرانی بود و توانست میلیونها نفر را در میادین گرد هم بیاورد. این همان چیزی بود که موجب هراس دولت و حزب حاکم شد. اوزل با حکم غیرقانونی دادستان، از رهبری حزب برکنار شد. اما هنوز در میادین است، دست مادران را میبوسد، با بازنشستگان و کارگران صحبت میکند و اردوغان از خودش میپرسد: این مرد چرا عقب نشینی نکرد، پس چرا کوتاه نمیآید؟ سرنوشت بازی های عجیبی دارد. اردوغان خبر ندارد که همین حالا و با این اقدامات، دارد به رئیس جمهور شدن اوزگور اوزل کمک میکند».
ابعاد دقیقِ نقشه اردوغان چیست؟
در حال حاضر حزب جمهوری خلق از مجموع ششصد کرسی پارلمان ترکیه 136 کرسی را در اختیار دارد و به عنوان مهمترین حزب اپوزیسیون شناخته میشود. سخنان روزهای اخیر و به ویژه اطلاعاتی که توسط جم کوچوک از تحلیلگران نزدیک به اردوغان به رسانهها درز کرد، حاکی از این است که با افزایش تنش بین دو جبهه متعلق به اوزل و قلیچدار اوغلو، به زودی انعشاب روی میدهد و اوزگور اوزل حزب جدیدی تاسیس میکند. جم کوچوک گفته، انتخابات آتی به شکل پیش از موعد برگزار خواهد شد و کمال قلیچدار اوغلو، از اردوغان حمایت خواهد کرد.
سخنان کوچوک به این معنی است که حتی اگر حزب جدید اوزل 116 کرسی پارلمان را در اختیار داشته باشد، قلیچدار اوغلو با 20 کرسی، عملاً از اردوغان حمایت خواهد کرد و این 20 کرسی طلایی میتواند در تصمیماتی مانند تغییر و اصلاح قانون اساسی و گرفتن رای موافق اکثریت پارلمان برای نامزدی اردوغان در انتخابات آتی کفایت کند.
انتهای پیام/
