عصر ایران ؛ علی خیرآبادی - پرداختن به حواشی زرد و جنجالهای بیمایه، نه در شأن رسانهای چون «عصر ایران» است و نه با هوشمندی مخاطبان فرهیخته آن همخوانی دارد. اما گاهی رفتار متولیان یک تریبون رسمی به نقطهای از ابتذال میرسد که سکوت در برابر آن، خیانت به آگاهی جامعه است. آنچه این روزها در برنامههای فوتبالی صداوسیما و مشخصاً با اجرای محمدحسین میثاقی و تیم همکارش میگذرد، فراتر از خطای آماتوری، به سخره گرفتن رسمی شانیت رسانه و مخاطب است؛ روندی مغرضانه که هر چقدر هم بخواهید با عینک حسننیت یا بیتفاوتی به آن بنگرید، دیگر غلظت تحریفش اجازه چشمپوشی نمیدهد.
برای اثبات این مدعا، نیازی به واکاوی گذشتههای دور نیست؛ مرور اتفاقات چند شب گذشته کفایت میکند. در یکی از برنامهها، مجری همکار برای دفاع از عملکرد علیرضا بیرانوند، نقلقولی حماسی از قول جانلوئیجی بوفون، اسطوره فوتبال جهان، مطرح میکند. بررسیها اما نشان داد چنین جملاتی هرگز از زبان بوفون جاری نشده است! این یعنی مجری یک برنامه زنده که تریبونی میلیونی را در اختیار دارد، حتی به خود زحمت نداده یک فکت ساده را پیش از بیان چک کند. وقتی «راستیآزمایی» که اولین اصل روزنامهنگاری است، اینگونه پای تعصبات شخصی ذبح میشود، چگونه میتوان به بقیه تحلیلهای آن برنامه اعتماد کرد؟
این رویکرد گزینشی و باری بههرجهت، در تحلیلهای فنی مسابقات جام جهانی ۲۰۲۶ نیز تو ذوق میزند. پس از بازی تیم ملی ایران مقابل بلژیک، تیم ملی با اتخاذ یک تاکتیک دفاعی منسجم و منطقی موفق شد از یکی از بهترین تیمهای جهان یک امتیاز ارزشمند بگیرد. در استودیو، میثاقی و دوستان طبق معمول مسیر حماسهسرایی مطلق را در پیش گرفتند. بیتردید با توجه به مشکلات عدیده در اعزام و شرایط خاص تیم ملی، این موفقیت قابل کتمان نیست؛ اما رسانه مسئول باید در کنار تحسین، نقد علمی هم ارائه دهد.
واقعیتِ کتمانشده در استودیو این بود که اگر تیم ملی در فاز مالکیت توپ و برنامهریزی برای حمله شجاعت بیشتری به خرج میداد، با توجه به پتانسیل ستارههایمان، حتی میتوانستیم برنده از زمین خارج شویم. اما نگاه دوقطبی برنامه، مجالی برای این نقد منصفانه باقی نگذاشت.
اوج این استاندارد دوگانه و غرضورزی آشکار، شب گذشته عیان شد. کارلوس کیروش، سرمربی سابق ایران، دست به کار بزرگی زد و با تیم ملی غنا، تیم قدرتمند انگلستان که یکی از ۵ مدعی اصلی قهرمانی این جام است، را با یک بازی دفاعیِ فوقالعاده منظم و مألوف متوقف کرد. پس از بازی، کارشناس برنامه که بیشترین افتخار کارنامهاش مربیگری در تیم خوشه طلایی است، با ادبیاتی تند سبک بازی غنا و کیروش را «ضد فوتبال» نامید! تعبیری که میثاقی هم با اشاره به آمار سعی در تایید آن داشت.
در مورد آن کارشناس محترم حرفی نیست؛ کارنامه فوتبالی او وزن نقدش را مشخص میکند و به قول مسعود فراستی، اساساً «ماقبل نقد» است. روی سخن با شخص محمدحسین میثاقی است. آقای میثاقی! شاید حافظه شما کوتاهمدت باشد، اما حافظه تاریخی مردم و رسانهها بیدار است. چطور یادمان برود که در جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه گزارشگر اعزامی بودید، بعد از بازیهای دفاعی تیم ملی با همین سبک کیروش، چگونه زبان به تمجید باز میکردید؟ چطور آنجا دفاع جانانه «هنر» بود و اینجا در قبال غنا تبدیل به «ضد فوتبال» میشود؟
حرف در این باره بسیار است، اما توصیه مشفقانه به سازندگان این برنامهها این است: با این رفتارهای جناحی و کینهتوزیهای شخصی، خود را نزد افکار عمومی از این که هستید، منفورتر نکنید. قرار نیست برای اثبات و بالا بردن تیم ملی فعلی و موفقیتش مقابل بلژیک، دست به ترور شخصیتی و انکار کارنامه کیروش در غنا بزنید. مخاطبان امروز فوتبال، تحلیلگرانی باهوش هستند؛ عقل دارند، متر و معیار دارند و خوب میفهمند مربیای که با بضاعت غنا از انگلستان امتیاز میگیرد، کارش را درست انجام داده است. رسانه ملی جای تسویهحسابهای شخصی نیست؛ به شعور مخاطب احترام بگذارید.
