به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، تلاشهای واشنگتن برای تحکیم نفوذ اقتصادی خود در آسیای مرکزی با راهاندازی یک سکوی سرمایهگذاری مشترک میان آمریکا و ازبکستان وارد فاز جدیدی شد.
این اقدام در حاشیه پنجمین مجمع بینالمللی سرمایهگذاری تاشکند و با حضور مقامات ارشد دولتی و مدیران غولهای تجاری آمریکا صورت گرفت تا بستر مناسبی برای توسعه همکاریها در حوزههای انرژی، زیرساخت، مواد معدنی حیاتی و صنایع پیشرفته فراهم شود.
شوکت میرضیایف، رئیسجمهور ازبکستان، در جریان برگزاری این مجمع، میزبان هیئتی بلندپایه از شرکتهای پیشرو و نهادهای مالی دولتی آمریکا بود؛ دیداری که وی آن را تداوم یک «سنت حسنه» خواند که نشاندهنده تمایل روزافزون کسبوکارهای آمریکایی برای حضور گستردهتر در بازار ازبکستان است.
در میان حاضران این نشست، نامهای برجستهای چون «جان جووانوویچ» رئیس بانک صادرات و واردات آمریکا (EXIM) و «بن بلک» مدیرعامل شرکت بینالمللی تأمین مالی توسعه آمریکا (DFC) به چشم میخورد؛ دو نهادی که به عنوان کانالهای اصلی هدایت منابع مالی و حمایتهای سرمایهگذاری واشنگتن در تاشکند عمل میکنند.
علاوه بر این مقامات دولتی، «کارولین لم» رئیس اتاق بازرگانی آمریکا و ازبکستان، به همراه مدیران ارشد شرکتهای چندملیتی نظیر ایر پروداکتس، کوو کپیتال، تمپلتون، بوئینگ، بلکراک، ویزا، جیپیمورگان و متا در این هیئت حضور داشتند؛ فهرستی از صنایع هوافضا، امور مالی، فناوری و بخشهای صنعتی که ابعاد گسترده منافع تجاری کاخ سفید در این کشور را آشکار میسازد.
رقابت ژئوپلیتیک در آسیای مرکزی؛ مواد معدنی استراتژیک در رادار آمریکا
رئیسجمهور ازبکستان در دیدار با این هیئت تأکید کرد که برنامه اقتصادی یکی از ارکان اصلی شراکت راهبردی میان تاشکند و واشنگتن است.
وی اولویتهای کشورش را برای تعمیق همکاریهای تجاری تبیین کرد که در این میان، تأکید ویژهای بر پروژههای اکتشاف و فرآوری مواد معدنی حیاتی و همچنین فرصتهای موجود در بخشهای انرژی، متالورژی، هوش مصنوعی و فناوریهای دیجیتال صورت گرفت.
در مقابل، مدیران آمریکایی نیز از بهبود فضای سرمایهگذاری در ازبکستان قدردانی کرده و پیشنهادات خود را در قالب یک میزگرد ارائه دادند که در نهایت به تبادل اسناد همکاری دوجانبه منجر شد.
این همگرایی فزاینده، بر بستر روابطی شکل میگیرد که واشنگتن و تاشکند طی سالهای اخیر به طور پیوسته در حال رسمیسازی آن بودهاند. ازبکستان خود را به عنوان شریکی بازتر و باثباتتر برای سرمایههای خارجی معرفی کرده است.
ذخایر عظیم مواد معدنی حیاتی ازبکستان که برای صنایع فناوری، دفاعی و انرژی آمریکا حیاتی تلقی میشوند، به یک اولویت استراتژیک برای واشنگتن تبدیل شدهاند؛ در حالی که تاشکند نیز تلاش میکند از تخصص و منابع مالی آمریکا برای مدرنسازی بخشهای خود بهره ببرد.
این تلاقی منافع، ازبکستان را نه صرفاً به عنوان یک شریک دوجانبه، بلکه به عنوان نقطهای کلیدی در استراتژی کلان آمریکا در قبال منطقه آسیای مرکزی تعریف میکند.
بزرگترین هیئت تجاری تاریخ روابط؛ عبور سرمایهگذاریها از مرز 2 میلیارد دلار
در مجمع تجاری آمریکا و ازبکستان که به عنوان پیشدرآمدی بر مجمع بینالمللی سرمایهگذاری تاشکند برگزار شد، پانلیستهایی چون بن بلک، جان جووانوویچ و لذیذ قدرتاف، وزیر سرمایهگذاری، صنعت و تجارت ازبکستان، پیشنهاد تاشکند برای ایجاد یک منطقه اقتصادی ویژه مختص شرکتهای آمریکایی را بررسی کردند.
چهار بخش کلیدی شامل مواد معدنی، تولید کودهای شیمیایی، داروسازی و نساجی به عنوان اولویتهای اصلی همکاری معرفی شدند.
این مجمع میزبان بزرگترین هیئت تجاری آمریکا در تاریخ روابط دوجانبه با حضور 193 نماینده شرکتهای مختلف بود. کارولین لم اعلام کرد که ارزش سرمایهگذاریهای جدید آمریکا در ازبکستان در سال گذشته از یک میلیارد دلار فراتر رفته و در سال جاری نیز از مرز 2 میلیارد دلار عبور کرده است.
چراغ سبز ترامپ به تاشکند؛ از توسعه فرودگاه تا راهاندازی بانک دیجیتال
در حاشیه این مجمع، میرضیایف در دیداری اختصاصی با جووانوویچ و بلک گفتگو کرد. مقامات آمریکایی این نشست را با ابلاغ سلامهای دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا آغاز کردند. محور اصلی گفتگوها بر گسترش نقش نهادهای مالی آمریکا در تأمین مالی پروژههای راهبردی زیرساختی، مواد معدنی، انرژی و هوش مصنوعی استوار بود. دو طرف توافق کردند که اجرای پروژههای مشترک برای مدرنسازی بخش انرژی ازبکستان را از طریق بانک اکسیم (EXIM) سرعت ببخشند.
از سوی دیگر، شرکت DFC رسماً «سکوی سرمایهگذاری مشترک آمریکا و ازبکستان» را با هدف شناسایی پروژههای استراتژیک در بخشهای پیشرفته راهاندازی کرد. دو طرف همچنین توافق کردند که طرحهای بزرگ زیرساختی از جمله احداث فرودگاه بینالمللی جدید تاشکند، یک مجتمع پزشکی مدرن در منطقه فرغانه، یک بانک دیجیتال، مراکز داده و بنادر خشک را وارد فاز اجرایی کنند و نقشه راه مشترکی را برای نهایی کردن این قراردادها تصویب کنند.
سرمایهگذاری سنگین «ایر پروداکتس» و دیپلماسی فشرده تاشکند در واشنگتن
ابعاد عملی این همکاریها در دیدار میرضیایف با «ادواردو منزس» مدیرعامل شرکت غولپیکر «ایر پروداکتس» (Air Products) به نمایش درآمد. این شرکت آمریکایی که با ارزش بازار بیش از 60 میلیارد دلار و دارا بودن حدود 750 واحد تولیدی در 50 کشور جهان یکی از رهبران جهانی گازهای صنعتی است، به یکی از بزرگترین سرمایهگذاران آمریکایی در ازبکستان تبدیل شده و حجم سرمایهگذاری آن از مرز یک میلیارد دلار فراتر رفته است.
فعالیتهای این شرکت شامل فرآوری گاز در کارخانه GTL ازبکستان، تولید هیدروژن در پالایشگاه نفت فرغانه و تولید دیاکسید کربن مایع در مجتمع ناویاذوت است.
به عنوان پشتوانه نهادی این تحرکات، سفارت آمریکا در تاشکند اعضای اولیه آمریکایی «شورای تجاری و سرمایهگذاری آمریکا و ازبکستان» را معرفی کرد. این شورا که در آوریل 2026 در واشنگتن راهاندازی شد، به ریاست مشترک «سرجیو گور» فرستاده ویژه آمریکا در امور آسیای جنوبی و مرکزی و «سعیده میرضیایوا» رئیس نهاد ریاستجمهوری ازبکستان اداره میشود.
پیش از این مجمع، سعیده میرضیایوا در سفر خود به واشنگتن دیدارهای فشردهای با مارکو روبیو وزیر امور خارجه آمریکا، کریستوفر لاندائو معاون وی و سرجیو گور برقرار کرده بود تا بستر سیاسی لازم را برای توافقات بزرگ تاشکند فراهم سازد.
انتهای پیام/
