آب قلم در سالهای اخیر به عنوان یک سوپرفود با خواص درمانی فراوان معرفی شده است، اما واقعیت علمی با بسیاری از این ادعاها تفاوت دارد. دکتر حمید خسروی، متخصص علوم و صنایع غذایی، معتقد است که برخلاف باور رایج، آب قلم منبع قابلتوجهی از کلسیم یا منیزیم نیست و شواهد علمی نشان نمیدهند که آب قلم بتواند نقش مؤثری در پیشگیری یا درمان پوکی استخوان داشته باشد.
واقعیت این است که آب قلم یک غذای درمانی یا سوپرفود نیست و از دید علم تغذیه، یک غذای سنتی حمایتی محسوب میشود. هر لیوان آب قلم معمولاً حدود ۶ تا ۱۰ گرم پروتئین دارد که شامل آمینواسیدهایی مانند گلایسین و پرولین است. با این حال، پروتئین آب قلم کامل محسوب نمیشود و کلاژن موجود در آن مستقیماً به شکل دست نخورده جذب بدن نمیشود.
در انتخاب بین آب قلم گاو، گوسفند و مرغ، باید شرایط فرد را در نظر گرفت. آب قلم مرغ سبکتر و هضمپذیرتر است و برای کودکان، سالمندان و دورههای بیماری انتخاب مناسبتری است. در مقابل، آب قلم گاو و گوسفند ژلاتین بیشتری دارد اما سنگینتر است. شواهد نشان میدهد آب قلم مرغ میتواند به بهبود احساس عمومی در عفونتهای خفیف تنفسی کمک کند.
بهترین روش جوشاندن قلم برای تهیه آب آن معمولاً ۱۲ تا ۲۴ ساعت است و جوشاندن طولانیتر، ارزش تغذیهای را افزایش نمیدهد. افزودن مقدار کمی اسید خوراکی مثل آب لیمو یا سرکه تنها اثر محدودی دارد. بهترین روش مصرف آب قلم این است که آن را چربیگیری کرده و در قالبهای کوچک منجمد و در سوپها یا طبخ برنج استفاده کرد.
آب قلم میتواند به عنوان یک مکمل غذایی سنتی مفید باشد، اما نباید آن را جایگزین داروها یا مکملهای تخصصی کرد. توصیه میشود برای تامین کلسیم و پیشگیری از پوکی استخوان، حتماً از منابع معتبر و دارویی تحت نظر پزشک استفاده کنید.
خوب است بدانید آب قلم از نظر ایمنی نگرانی ندارد، اما در مصرف افراطی و روزانه یا استفاده از منابع نامطمئن باید احتیاط کرد.