تحصیل در روسیه طی سالهای اخیر به یکی از گزینههای اصلی دانشجویان ایرانی تبدیل شده است. نزدیکی فرهنگی، سهولت دریافت ویزا، و تنوع رشتههای تحصیلی در دانشگاههای معتبر روسیه موجب شده هر سال شمار بیشتری از جوانان ایرانی برای ادامه تحصیل راهی شهرهایی مانند مسکو، سنپترزبورگ، کازان و نووسیبیرسک شوند.
اما در کنار دغدغههای آموزشی، یکی از مهمترین چالشهای این گروه، انتقال پول به روسیه برای پرداخت شهریه، اجاره مسکن و هزینههای زندگی است. با توجه به تحریمهای بانکی بینالمللی علیه ایران و محدودیت در دسترسی به سیستمهای مالی جهانی مانند سوئیفت، انجام تراکنشهای مستقیم بانکی با روسیه برای خانوادهها ساده نیست. با این حال، به دلیل روابط نزدیک اقتصادی و بانکی میان ایران و روسیه در سالهای اخیر، مسیرهای قانونی و قابلاعتمادی برای ارسال پول به دانشجویان ایرانی فراهم شده است.
رایجترین و قدیمیترین روش برای انتقال پول بین ایران و روسیه، استفاده از خدمات صرافیهای مجاز است. بسیاری از صرافیهای معتبر در تهران، مشهد، تبریز و سایر شهرها با صرافیهای همکار در مسکو یا سنپترزبورگ همکاری دارند.
در این روش، خانواده مبلغ موردنظر را به ریال پرداخت میکنند و صرافی معادل آن را به روبل در روسیه تحویل میدهد.
البته انتخاب صرافی معتبر اهمیت زیادی دارد؛ زیرا برخی صرافیها فاقد مجوز رسمی برای نقلوانتقال بینالمللی هستند. در حال حاضر، بانک مرکزی فهرستی از صرافیهای مجاز دارای ارتباط رسمی با روسیه را منتشر میکند و توصیه میشود خانوادهها تنها از طریق این مراکز اقدام کنند.
اگرچه ارتباط مستقیم بانکی میان ایران و اکثر کشورهای اروپایی قطع شده، اما روسیه از معدود کشورهایی است که همکاری مالی با ایران را حفظ کرده است. چند بانک روسی بهصورت محدود امکان افتتاح حساب برای دانشجویان خارجی از جمله ایرانیان را فراهم میکنند.
در این روش، خانواده میتواند از طریق بانکهای واسطه یا نمایندگان بانکی طرف قرارداد در ایران، مبلغ موردنظر را به حساب دانشجو در بانک روسی حواله کند.
فرآیند معمولاً ۳ تا ۵ روز کاری زمان میبرد و مستلزم ارائه مدارک هویتی دانشجو و حساب بانکی او در روسیه است.
با این حال، نکته مهم این است که کارمزد انتقال بانکی نسبتاً بالاست و ممکن است بین ۲۰ تا ۵۰ دلار در هر تراکنش باشد.
همچنین در برخی موارد، انتقال از ایران تنها از طریق بانکهای خاص با مجوز بینالمللی انجام میشود که دسترسی به آنها محدود است.
در میان روشهای موجود، اپلیکیشن مانیرو یکی از راهکارهای جدید و قابلاعتماد برای انتقال پول بین ایران و روسیه است.
مانیرو بهعنوان یک خدمت مالی تخصصی در حوزه ارز سفر و پرداختهای بینالمللی، امکان انتقال و دریافت روبل را در هر دو کشور فراهم کرده است.
بر اساس توضیحات این شرکت، خدمات مانیرو شامل موارد زیر است:
یکی از ویژگیهای مهم مانیرو، تسویه امن با نرخ لحظهای روبل است. به این معنا که خانوادهها میتوانند مبلغ موردنظر را به ریال پرداخت کنند و در همان لحظه، معادل روبلی آن با نرخ واقعی بازار محاسبه و در روسیه پرداخت شود.
این ویژگی از نوسانات احتمالی نرخ ارز جلوگیری کرده و شفافیت مالی را برای کاربر تضمین میکند.
علاوه بر این، دانشجویان میتوانند از طریق حساب کاربری خود در اپ، هزینههای خرد روزمره مانند خرید اینترنتی، رزرو تاکسی یا خدمات حملونقل شهری را نیز با پرداخت بینالمللی مانیرو انجام دهند؛ موضوعی که بسیاری از پلتفرمهای دیگر در ایران قادر به ارائه آن نیستند.
در سالهای اخیر، برخی شرکتهای آنلاین و پلتفرمهای مالی با هدف سادهسازی انتقال ارز میان کشورها راهاندازی شدهاند. این شرکتها از فناوریهای پرداخت رمزنگاریشده یا شبکههای غیربانکی برای انتقال وجه استفاده میکنند.
مزیت این روش، سرعت بالا و امکان پیگیری آنلاین تراکنشها است. کاربران میتوانند از طریق کارت بانکی یا حساب ریالی، مبلغی را پرداخت کرده و در کمتر از ۲۴ ساعت، معادل روبلی آن در حساب مقصد در روسیه واریز شود.
البته باید توجه داشت که بهدلیل تحریمهای مالی علیه ایران، بسیاری از این سرویسها (از جمله Wise، Payoneer یا Revolut) در حال حاضر خدمات مستقیمی به کاربران ایرانی ارائه نمیدهند.
به همین دلیل، کاربران باید از پلتفرمهایی استفاده کنند که در داخل کشور یا با مجوز رسمی همکاری با ایران فعالیت دارند.
اگرچه روش رسمی و بانکی محسوب نمیشود، اما در برخی موارد خانوادهها ترجیح میدهند مبالغ محدود (زیر ۵۰۰۰ دلار) را از طریق آشنایان، تورها یا دانشجویان در حال سفر منتقل کنند.
این روش سریع و بدون کارمزد است، اما ریسک بالایی دارد؛ زیرا از نظر قانونی در محدوده نقلوانتقال مجاز ارزی قرار نمیگیرد و در صورت بروز اختلاف یا مفقودی وجه، پیگیری رسمی امکانپذیر نیست.
بنابراین، این شیوه تنها برای مبالغ بسیار محدود و در شرایط خاص توصیه میشود.
انتقال پول برای دانشجویان ایرانی در روسیه، اگرچه بهدلیل تحریمها با پیچیدگیهایی همراه است، اما غیرممکن نیست.
در حال حاضر، چهار مسیر اصلی برای این کار وجود دارد:
۱. صرافیهای مجاز با همکاری بینالمللی،
۲. انتقال بانکی از طریق بانکهای واسطه،
۳. شرکتهای آنلاین داخلی و مجاز،
۴. و اپلیکیشنهای تخصصی مانند مانیرو که فرآیند انتقال روبل را ساده و سریع کردهاند.
کارشناسان مالی تأکید دارند انتخاب روشی امن و قانونی برای انتقال پول، اهمیت زیادی در حفظ دارایی خانوادهها دارد. بهویژه در شرایط نوسان نرخ ارز، استفاده از پلتفرمهایی که امکان تسویه آنی و تحویل روبل نقد یا واریز به حساب بانکی روسیه را دارند، بهمراتب مطمئنتر است.
